Wetenschap in de media
Onderwerp
Voor de meeste mensen zijn de media de belangrijkste bron van wetenschappelijke informatie. Maar we worden er niet altijd veel wijzer van. In de krant lezen we bijvoorbeeld dat de Lange Wapper fijn stof zal veroorzaken wat schadelijk is voor de gezondheid. ‘s Middags beweert een onderzoeker op zijn beurt op de radio dat de gezondheidsrisico’s van fijn stof overdreven zijn. En ’s avonds zien we op de televisie dan weer een wetenschapper verkondigen dat de lucht binnenshuis vaak sterker vervuild is dan de buitenlucht. We blijven verward achter. Wat zijn de oorzaken van deze tegenstrijdige berichtgeving? En hoe gaan we er het best mee om?
MEDIA...
De media spelen zeker een rol. De Britse journalist Nick Davies rekende uit dat de voornaamste Britse kranten de jongste twintig jaar drie keer zo dik zijn geworden, terwijl de redacties gelijk zijn gebleven. Journalisten hebben geen tijd om nieuws te checken omdat alles veel te snel moet gaan. Daardoor zijn ze afhankelijk van persagentschappen en public relations bureaus. Journalisten trekken steeds minder zelf op onderzoek, maar baseren zich op voorgekauwde gegevens . De ‘woorden van wetenschapper x’ komen niet uit zijn mond, maar uit de pen van zijn pr-afdeling. Wellicht overdrijft Davies op enkele punten, maar dat neemt niet weg dat hij wel een aantal rake punten aankaart.
... EN WETENSCHAP!
Niet alleen de media zijn verantwoordelijk. Ook de wetenschap doet mee. Sommige epidemiologen ontdekken overal risico’s, ook al zijn die vaak meer statistiek dan werkelijkheid. Andere wetenschappers stellen hun onderzoeksresultaten extremer voor dan ze zijn, om fondsen los te krijgen van industrie of overheden.
STELLINGEN
- Bestaat objectiviteit in de media?
- Wie beslist wat gepubliceerd wordt?
- Hoe omgaan met tegenstrijdige bevindingen in de wetenschap?
- Waarom lees ik op maandag dat GMO’s veilig zijn en op donderdag het omgekeerde?
Gasten
Naast een vlijtig schenkende cafébaas, een groepje oververmoeide organisatoren en een talrijk opgekomen publiek zullen ook aanwezig zijn:
 | Directeur Fonds Pascal DecroosIdes DebruyneIdes Debruyne is medestichter en directeur van het Fonds Pascal Decroos en actief in een resem andere journalistieke verenigingen. Zijn focus is onderzoeksjournalistiek. Hij geeft lezingen over onderzoeksjournalistiek aan verschillende hogescholen en is praktijkassistent aan de Universiteit Gent. Meer... |
 | CommunicatiewetenschapperDr. Pieter MaeseelePieter Maeseele is als docent verbonden aan de Erasmushogeschool Brussel. Als mediasocioloog spitst zijn onderzoek zich toe op de representatie en receptie van wetenschap, technologie en het milieu in de media. In april 2009 heeft hij een doctoraat afgewerkt aan de UGent over de relatie tussen media en wetenschap. Hierin had hij vooral oog voor de berichtgeving van GGO's in Vlaamse kranten. |
 | Knack-journalist en moderatorJoël De CeulaerJoël de Ceulaer is redacteur van het tijdschrift Knack. In 2004 maakte hij de succesvolle tv-serie "Grote Vragen" voor Canvas, waarvan in 2005 het gelijknamige boek verscheen. Vanuit zijn brede interesse schreef hij tientallen stukken over wetenschap, religie en filosofie. Joël is een ervaren moderator, en een grote supporter van het concept wetenschapscafé." |
Praktisch
Dinsdag 17 november 2009
vanaf 19u45
Bar Zebrastraat N.V.
Zebrastraat 32
9000 Gent
Gratis toegang!
Bekijk grotere kaart
Extra
LINKS
- Number watch, over de misleidende cijfers die ons via de media bereiken.
- Weblog over "junkfoodscience".
- Keep a cool head on climate change: blog waarin geijverd wordt voor een vrij en correct debat over klimaatverandering.
Terugblik
Veel mensen vonden op 17 november opnieuw de weg naar onze nieuwe locatie voor het tweede wetenschapscafé van dit academiejaar. Vaste moderator van dienst, Joël De Ceulaer, kon niet komen, maar werd vervangen door Gudrun De Geyter. Zij zit samen met de sprekers gezellig in een klein salonnetje tussen de toehoorders en steekt meteen van wal met een pertinente vraag: kan je te weten komen uit de media of je al GMO’s gegeten hebt? En: wordt er voldoende over de risico’s van GMO’s bericht? Een kolfje naar de hand van spreker Pieter Maeseele die hier zijn doctoraat over heeft gemaakt. Hij legt bijvoorbeeld uit dat je voor een volledige berichtgeving niet altijd bij de zogenaamde kwaliteitskranten moet zijn, maar dat de populaire kranten soms informatiever zijn, afhankelijk van het specifieke onderwerp. Onze andere gastspreker, Ides Debruyne, legt ook wat verantwoordelijkheid bij de lezer: je moet kritisch staan tegenover het aangereikte materiaal in de media en zelf nog wat filteren.
Het onderwerp van deze avond wordt door Gudrun ook door de ogen van de wetenschapper bekeken: hoe kan je er als onderzoeker voor zorgen dat jouw resultaten aan bod komen in de populaire media? Op welke manier werken wetenschappers en journalisten best samen?
Het publiek wordt regelmatig gevraagd om zijn mening te geven (Vinden we voldoende informatie over wetenschappelijke onderwerpen in de populaire media? Weet iedereen wel wat GMO’s zijn?) en stelt gretig vragen aan de sprekers , ook nog nadat Gudrun het ‘officiële’ gedeelte heeft afgesloten.
Bekijk hier de foto's van het wetenschapscafé.