Jongens en wetenschap ...
Onderwerp
Denk eens terug aan je klas van de lagere school. Zie je die jongen voor je die zijn aandacht nooit bij de les kon houden? En het slimme meisje? Wie van hen heeft vandaag een eigen ICT bedrijf? En wie werkt deeltijds in de sociale sector? Juist.
VERSCHILLEN
Aan quasi alle universiteiten in de westerse wereld zijn de meisjes in de meerderheid. Ook aan de UGent is dit zo. Hier is ongeveer 61% van de studenten die een masterdiploma behaalt een vrouw. Nochtans is maar zo’n 11% van de hoogleraren aan de UGent een vrouw. Is er hier sprake van een glazen plafond? Vrouwen werken ook veel vaker dan mannen in tijdelijke en deeltijdse functies. De voornaamste reden hiervoor is dat er op deze manier meer tijd overblijft voor het huishouden en de zorg voor de kinderen. Maar ook als vrouwen voltijds werken, nemen ze nog het grootste deel van het huishouden en de zorg voor de kinderen op zich. Wanneer je dit in rekening brengt bij de berekening van de brutomaandloonkloof (i.e. het verschil in brutomaandloon tussen mannen en vrouwen in dezelfde functie) dan kom je op het ongelofelijke cijfer van 25% uit. Vrouwen verdienen dus in vergelijking met mannen één vierde minder.
NATURE OF NURTURE
“Je wordt niet als vrouw geboren, je wordt tot vrouw gemaakt’, schreef Simone De Beauvoir in 1949. Feministen van haar generatie gingen er van uit dat als vrouwen dezelfde kansen zouden krijgen als mannen, er na verloop van tijd in alle beroepen ongeveer evenveel mannen als vrouwen zouden zijn. Recent wetenschappelijk onderzoek werpt echter een heel ander licht op de zaak. Het toont aan dat vrouwen andere prioriteiten en ambities hebben als mannen én dat er hiervoor neurologische, hormonale en andere biologische verklaringen zijn.
ENKELE VRAGEN
- Waarom zijn vrouwelijke studenten sterker vertegenwoordigd in de ‘zachte’ wetenschappen
- Hoe komt het dat prof., dr. of ir. zelden een vrouw is?
- Spelen neurologische, hormonale of andere biologische verschillen een rol?
- Is het enkel een kwestie van sociale omgeving?
- Wat kan er op korte termijn worden gedaan om meer meisjes ervan te overtuigen om te kiezen voor een wetenschappelijke carrière? Welke structurele, maatschappelijke maatregelen zijn nodig?
Gasten
Naast een vlijtig schenkende cafébaas, een groepje oververmoeide organisatoren en een talrijk opgekomen publiek zullen ook aanwezig zijn:
 | SocioloogDr. Hans VermeerschHans Vermeersch is doctor in de sociologie en als post-doctoraal onderzoeker verbonden aan de Vakgroep Sociologie, Ugent. Zijn onderzoeksinteresses liggen op het domein van het ‘nature-nurture’ dabat, gender, risicogedrag bij jongeren en onderwijs. |
 | CommunicatiespecialistProf. dr. Sofie van BauwelSofie Van Bauwel is professor aan de Vakgroep Communicatiewetenschappen van de Universiteit Gent. Ze is lid van de werkgroep film- en televisiestudies en doet vooral onderzoek naar media, gender en beeldcultuur. Ze publiceerde internationaal en nationaal over reality-tv, diversiteit en media, feministische mediatheorie en beeldcultuur. |
 | Knack-journalist & moderatorJoël De CeulaerJoël de Ceulaer is redacteur van het tijdschrift Knack. In 2004 maakte hij de succesvolle tv-serie "Grote Vragen" voor Canvas, waarvan in 2005 het gelijknamige boek verscheen. Vanuit zijn brede interesse schreef hij tientallen stukken over wetenschap, religie en filosofie. Joël is een ervaren moderator, en een grote supporter van het concept wetenschapscafé." |
Praktisch
Extra
LINKS
- Het Centrum voor Genderstudies van de UGent.
- ADA wil de toegang van vrouwen tot de nieuwe informatie- en communicatietechnnologieën stimulieren.
- Hier kan je makkelijk zelf testen of je risico loopt op een loonkloof.
- Studie van de Europese Commisssie over vrouwen en wetenschap (uit 2006).
- In het project "De wereld aan je voeten" wordt extra aandacht besteed aan de genderproblematiek.
Terugblik
Tot nu toe lagen in geen enkele editie van het Wetenschapscafé Gent de opvattingen van de sprekers zover uiteen als in het wetenschapscafé over meisjes en wetenschap.
Volgens communicatiespecialist prof. Sofie Van Bauwel is er geen biologische basis voor gedragsverschillen tussen mannen en vrouwen. Deze verschillen worden volgens haar veroorzaakt door opvoeding, context, ‘peers’ en gedeelde geschiedenis. Dat er maatschappijen bestaan waar er drie seksen voorkomen, haalt Sofie aan als bewijs.
Volgens socioloog dr. Hans Vermeersch kunnen gedragsverschillen grotendeels biologisch worden verklaard. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat mannen andere hersenen hebben dan vrouwen, en dat ze onder invloed staan van andere (hoeveelheden) hormonen. Jongens en meisjes van minder dan een jaar oud gedragen zich al verschillend. De rol van opvoeding en omgeving kan dan nog niet of nauwelijks spelen. Er moeten dus biologische verschillen zijn.
Sofie is niet overtuigd. Ze heeft in haar carrière nog geen enkel bewijs gezien dat de biologische verklaring voor gedragsverschillen ondersteunt. Bovendien vindt ze deze visie ronduit gevaarlijk. Volgens haar zou het namelijk biologisch determinisme impliceren.
Dat meisjes minder vaak dan jongens voor een wetenschappelijke studierichting kiezen, heeft volgens Sofie te maken met het androcentrisme van het onderwijs. Meisjes worden al van in de kleuterklas anders gedefinieerd, waardoor ze andere voorkeuren en leermethoden ontwikkelen. Volgens Hans daarentegen speelt het biologische in dit verband een veel grotere rol.
Waar beide sprekers het wel over eens zijn is dat de emancipatie van vrouwen nog een lange weg te gaan heeft. Hans Vermeersch formuleert het als volgt: ‘Het feminisme zal pas klaar zijn, als er onbekwame vrouwen op topposities komen.'
Bekijk ook de foto's van dit wetenschapscafé.